پادکست روزانه پیپ‌وایز | تحلیل فاندامنتال بازارهای مالی
پنجشنبه ۳ آوریل ۲۰۲۵ | ۱۴ فروردین ۱۴۰۴

این پادکست با صدای استاد علی شریف‌زاده برای بروکر پیپ‌وایز تهیه شده است.

روز گذشته بالاخره رویدادی که دونالد ترامپ از آن با عنوان «Liberation Day» یا روز آزادی اقتصادی آمریکا یاد می‌کرد، رقم خورد و نتیجه آن چیزی فراتر از بدبینانه‌ترین سناریوهای بازار بود. برخلاف انتظار بسیاری از تحلیلگران که تصور می‌کردند ترامپ در لحظات پایانی عقب‌نشینی کند و فضا را به سمت مذاکره ببرد، او حتی تهاجمی‌تر از وعده‌های قبلی عمل کرد و مجموعه‌ای از تعرفه‌های متقابل و گسترده را اعلام نمود.

بر اساس این فرمان‌ها، از ۵ آوریل یک تعرفه پایه ۱۰ درصدی بر کلیه واردات به آمریکا اعمال می‌شود (به‌جز موارد استثنا). در کنار آن، تعرفه‌های قبلی همچنان پابرجا مانده‌اند؛ از جمله تعرفه ۲۵ درصدی خودرو که از نیمه‌شب سوم آوریل اجرایی شد. کانادا و مکزیک از تعرفه پایه ۱۰ درصدی معاف شده‌اند، اما همان تعرفه‌های قبلی ۲۵ درصدی همچنان برقرار است.

ترامپ برای کشورهایی که از دید او تعرفه‌های «ناعادلانه» علیه کالاهای آمریکایی اعمال کرده‌اند، مدل لایه‌بندی‌شده‌ای در نظر گرفت؛ به این صورت که آمریکا تقریباً نصف تعرفه طرف مقابل را به‌عنوان تعرفه متقابل وضع می‌کند.
برای مثال:

  • اتحادیه اروپا با تعرفه حدود ۴۰٪ → تعرفه آمریکا: ۲۰٪

  • چین با تعرفه ۶۷٪ → تعرفه آمریکا: ۳۴٪

  • ژاپن با تعرفه ۴۶٪ → تعرفه آمریکا: ۲۴٪

  • ویتنام با تعرفه نزدیک ۹۰٪ → تعرفه آمریکا: ۴۶٪

همین موضوع ضربه شدیدی به شرکت‌هایی وارد کرد که خطوط تولید خود را به کشورهایی مانند ویتنام منتقل کرده بودند؛ به‌ویژه در صنعت کفش و پوشاک. برخی سهام بزرگ آمریکایی در این حوزه تا ۴۰ درصد سقوط را تجربه کردند.

واکنش بازارها بسیار سریع و خشن بود:
شاخص‌های سهام جهانی ریزش سنگین داشتند، دارایی‌های ریسکی به‌طور گسترده فروخته شدند، نفت کاهش یافت، کریپتوها تحت فشار قرار گرفتند و حتی نقره به‌دلیل ماهیت صنعتی‌اش افت قابل توجهی را تجربه کرد.
در مقابل، دارایی‌های امن با تقاضای بالا روبه‌رو شدند؛ به‌ویژه فرانک سوئیس. نکته جالب توجه، تقویت یورو در این فضای ریسک‌گریز بود که به‌نظر می‌رسد ناشی از خوش‌بینی بازار نسبت به حمایت مالی آلمان و اصلاح قانون ترمز بدهی‌ها و اثرات بلندمدت آن بر اقتصاد حوزه یورو باشد.

با این حال، هنوز یک نکته کلیدی نامشخص است:
آیا این تعرفه‌ها آغاز یک جنگ تجاری تمام‌عیار خواهند بود، یا صرفاً ابزاری برای فشار و آغاز مذاکرات پشت‌پرده؟
برخی کشورها مانند بریتانیا، استرالیا، نیوزیلند و مکزیک سیگنال تمایل به مذاکره داده‌اند؛ اما چین و اتحادیه اروپا مواضعی بسیار تند اتخاذ کرده‌اند و همین مسئله سطح تنش را به بالاترین حد خود در ۴۰ تا ۵۰ سال اخیر رسانده است.

فضای کنونی بازار به‌شدت ریسک‌گریز است. سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند موقتاً از بازار فاصله بگیرند تا مشخص شود رهبران سیاسی و اقتصادی جهان چه مسیری را در پیش خواهند گرفت. اگر این تنش‌ها به توافق ختم نشود، احتمال موج‌های فروش سنگین‌تر در بازارهای مالی کاملاً جدی است؛ به‌ویژه با توجه به اینکه بحث رکود اقتصادی نیز هم‌زمان در حال پررنگ شدن است.

نشانه‌های این نگرانی به‌وضوح دیده شد:
شاخص نیکی ژاپن نزدیک به ۴ درصد سقوط کرد، تقاضا برای اوراق قرضه آمریکا افزایش یافت و بازدهی‌ها کاهش پیدا کرد، و شاخص‌های نوسان رشد چشمگیری داشتند؛ همه این‌ها علامت ترس عمیق بازار است.

نکته مهم و نگران‌کننده این است که ترامپ نه‌تنها در حوزه تجارت عقب ننشست، بلکه با شدت بیشتری بر مواضع خود ایستاد؛ موضوعی که این نگرانی را تقویت می‌کند که در پرونده‌های ژئوپولیتیکی، از جمله تنش با ایران نیز رویکردی مشابه در پیش گرفته شود. اظهارات اخیر مقامات اروپایی، از جمله فرانسه، درباره احتمال اقدام نظامی در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای، این نگرانی‌ها را تشدید کرده است؛ هرچند بازار نفت فعلاً تمرکز اصلی خود را بر جنگ تجاری گذاشته است.

در ادامه امروز، گزارش مدعیان اولیه بیکاری آمریکا ساعت ۱۶ و PMI بخش خدمات آمریکا ساعت ۱۷:۳۰ منتشر خواهد شد؛ اما سؤال اصلی این است که آیا بازار در چنین فضای پرآشوبی اساساً به داده‌های اقتصادی توجهی خواهد کرد یا نه. همه نگاه‌ها اکنون به گزارش بسیار مهم NFP فردا دوخته شده است.

post comments

چهار × 5 =