پادکست روزانه پیپ‌وایز | تحلیل فاندامنتال بازارهای مالی

دوشنبه ۵ آگوست ۲۰۲۴ | ۱۵ مرداد ۱۴۰۳

این پادکست با صدای استاد علی شریف‌زاده برای بروکر پیپ‌وایز تهیه شده است.

در بازارهای مالی امروز شاهد جریانات بسیار شدید ریسک‌گریزی هستیم.
شاخص VIX به‌شدت در حال رشد است و شاخص‌های سهام جهانی تحت فشار فروش سنگین قرار گرفته‌اند. در این میان، شاخص نیکی ژاپن بیش از ۱۰ درصد ریزش داشت و حتی معاملات آن برای دقایقی متوقف شد. علت اصلی فشار مضاعف بر نیکی، تقویت شدید ین ژاپن است که ضربه‌ای دوگانه به بازار سهام این کشور وارد کرده است.

همان‌طور که پیش‌تر بارها اشاره کرده بودیم، بازارهای سهام در موج پنجم از موج پنجم خود قرار داشتند؛ موجی که به‌شدت اکستند و کشیده‌شده بود. طبیعی است که در چنین شرایطی، بازگشت بازار با شتاب بسیار بالا و خشونت زیادی همراه باشد؛ چیزی که امروز به‌وضوح در حال مشاهده آن هستیم.

چند عامل اصلی این فضای ریسک‌گریز را تشدید کرده‌اند.
یکی از آن‌ها تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه و انتظار بازار برای حمله انتقامی ایران است؛ حمله‌ای که به‌احتمال زیاد در همین هفته رخ می‌دهد. از دید من، این حمله بیشتر جنبه نمایشی خواهد داشت و احتمال وقوع یک جنگ تمام‌عیار پایین است، اما نگرانی بازار از تشدید درگیری میان ایران و اسرائیل همچنان پابرجاست و همین نگرانی برای ایجاد فشار فروش کافی است.

با این حال، اگر به رفتار قیمت نفت نگاه کنیم که در روزهای اخیر به‌شدت نزولی بوده، می‌توان نتیجه گرفت که پول هوشمند و اینسایدرها چندان نگران یک جنگ گسترده و پایدار نیستند. اگر بازار انتظار جنگ واقعی داشت، نفت باید مسیر کاملاً متفاوتی را طی می‌کرد.

عامل بسیار مهم‌تر، نگرانی عمیق بازار از رکود اقتصادی است.
گزارش NFP روز جمعه که نشان داد نرخ بیکاری آمریکا به ۴.۳ درصد رسیده (بالاترین سطح در ۳۳ ماه گذشته)، این نگرانی را به‌شدت تشدید کرد. بازار حالا به‌طور جدی در حال قیمت‌گذاری سناریوی رکود است و در چنین فضایی، دارایی‌های ریسکی به‌صورت طبیعی تحت فشار شدید قرار می‌گیرند.

در شرایط رکودی، معمولاً فقط دو بازار هستند که می‌توانند منتفع شوند:
اوراق قرضه و طلا.
در همین راستا، نگرانی‌های تورمی نیز تا حد زیادی کاهش یافته است. ریزش سنگین کامودیتی‌ها، به‌ویژه نفت، و همچنین افت محسوس فشار دستمزدها، خیال بازار را از تورم راحت‌تر کرده است. میانگین دستمزدهای ساعتی در آخرین گزارش، در مقیاس سالانه فقط ۳.۶ درصد رشد داشت که پایین‌ترین نرخ رشد از می ۲۰۲۱ محسوب می‌شود.

بنابراین تمرکز اصلی بازار اکنون نه روی تورم، بلکه روی رکود است.
به همین دلیل، ین ژاپن و اوراق قرضه با اقبال گسترده مواجه شده‌اند و هر دو دارایی در روزهای اخیر به‌شدت تقویت شده‌اند؛ روندی که به نظر می‌رسد قابلیت تداوم نیز داشته باشد.

از نظر داده‌های اقتصادی، امروز خبر تعیین‌کننده‌ای که بتواند جهت بازار را کاملاً تغییر دهد، نداریم. تنها گزارش مهم، شاخص مدیران خرید خدماتی آمریکا (ISM Services) است که ساعت ۱۷:۰۰ منتشر می‌شود و انتظار می‌رود نسبت به ماه قبل بهبود نسبی نشان دهد. باید دید آیا این گزارش می‌تواند ثابت کند که بخش خدماتی، به‌عنوان ستون اصلی اقتصاد آمریکا، هنوز در وضعیت مناسبی قرار دارد یا خیر.

نکته بسیار مهم دیگر این است که بانک‌های مرکزی ممکن است وارد عمل شوند.
در کشورهای توسعه‌یافته، بخش بزرگی از ثروت خانوارها به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در بازار سهام قرار دارد. ریزش شدید بورس‌ها باعث ایجاد احساس فقر در خانوارها می‌شود و این موضوع مستقیماً به کاهش مصرف منجر خواهد شد؛ اتفاقی که خود رکود را تشدید می‌کند.

به همین دلیل، افت سنگین بازارهای سهام از نگاه بانک‌های مرکزی، یک شوک انقباضی خطرناک برای اقتصاد است؛ به‌ویژه در ایالات متحده که اقتصاد آن به‌شدت مصرف‌محور است.
از این منظر، احتمال اینکه برخی بانک‌های مرکزی سیگنال کاهش زودهنگام‌تر و پرشتاب‌تر نرخ بهره را صادر کنند، بسیار بالاست. حتی این سناریو کاملاً محتمل است که فدرال رزرو یک جلسه اضطراری (Emergency Meeting) برگزار کرده و برای حمایت از بازار، دست به کاهش خارج از برنامه نرخ بهره بزند؛ موضوعی که در بحران‌های قبلی نیز سابقه داشته است.

در ادامه، باید دقت کنیم کندل‌های پایانی امروز کجا بسته می‌شوند:
آیا بازار با پنیک کامل تا آخرین لحظه فروخته می‌شود، یا اینکه خریداران بزرگ و صندوق‌ها—آن‌هایی که در این مدت نقد بوده‌اند—وارد میدان می‌شوند؟
برای مثال، وارن بافت با بیش از ۲۷۰ میلیارد دلار نقدینگی، می‌تواند نمونه‌ای از بازیگران بزرگی باشد که در چنین شرایطی به شکار دارایی‌های ارزنده در کف قیمتی علاقه‌مند می‌شوند.

در حوزه ژئوپلیتیک نیز تحولات ادامه دارد. وزیر خارجه اردن دیروز وارد تهران شد و مذاکراتی انجام شد، اما طبق اخبار منتشرشده، نتیجه ملموسی حاصل نشده است. ایران حاضر نشده تضمینی بدهد که واکنشش منجر به جنگ نشود و حتی اعلام کرده که از درگیری ابایی ندارد. با این حال، برآیند تحلیل من این است که واکنش ایران محدود و کنترل‌شده خواهد بود و در نهایت با پاسخی سبک‌تر از سوی اسرائیل، ماجرا جمع‌وجور می‌شود.

اما نکته مهم اینجاست که نگرانی رکودی یک مسئله موقتی نیست و می‌تواند در روزها و حتی هفته‌های آینده نیز بر بازارها سایه بیندازد.

post comments

5 × سه =